Satysfakcja wg. teorii stworzonej przez Alderfera jest rozumiana jako bezpośredni związek z relacjami zachodzącymi między ludźmi i otoczeniem. Alderfer twierdzi, że odczuwanie potrzeb przez ludzi ma charakter dynamiczny i ciągły. Opierając się na przekonaniu, że ludzie mogą odczuwać kilka potrzeb jednocześnie, dzieli potrzeby na krótkookresowe, długookresowe oraz okazjonalne.

Według Alderfera pod pojęciem motywacji należy rozumieć pragnienie zaspokojenia potrzeb sklasyfikowanych w nakładających się na siebie grupach:

- E – existence – potrzeby egzystencjalne takie jak: potrzeby fizjologiczne, materialne, poprawa warunków pracy
- R – relatedness – potrzeby stosunków społecznych, m.in.: aspiracje, potrzeba integracji
w zespole
- G – growth – potrzeby rozwoju osobistego[1]

Jak podaje Armstrong, Alderfer w swojej teorii oparł się na podejściu systemowym opracowanym przez Bertalanffy’ego, na podstawie której wyróżnia właśnie powyższe kategorie, które nakładają się na siebie.

Rys.1: Grupy potrzeb wg Alderfera
Źródło: Opracowanie własne na podstawie literatury przedmiotu.

Potrzeby egzystencji odzwierciedlają wymagania ludzi dotyczące wymiany materii i energii oraz potrzebę osiągnięcia i utrzymania równowagi, w odniesieniu do pozyskania określonych dóbr materialnych.
Potrzeby przynależności zakładają, że ludzie nie są samowystarczalni, dlatego też muszą angażować się w relacje z innymi osobami. Zaspokojenie tych potrzeb zależy od procesu dzielenia się z innymi ludźmi i współzależności między nimi.
Potrzeby rozwoju to potrzeby mające genezę w wykazywanej przez ludzi tendencji do samodoskonalenia się. Dzięki tym potrzebom ludzie podejmują twórcze i wydajne wysiłki, które służą im samym. Zaspokojenie potrzeb rozwoju zależy od tego, czy dana osoba „znajdzie możliwość pełnego bycia tym, kim jest, oraz stania się tym, kim może się stać”.[2]

Teoria ta rozbiła hierarchię potrzeb opracowaną przez Maslowa na trzy szczeble. Potrzeby egzystencji odpowiadają potrzebom bezpieczeństwa u Maslowa. Potrzeba kontaktów społecznych koncentruje się na związkach ludzi z ich otoczeniem społecznym (Maslowa potrzeby przynależności
i szacunku odnoszą się do pozyskiwania szacunków innych). Potrzeba wzrostu (czy rozwoju), najwyższy szczebel w schemacie Alderfera, obejmuje potrzeby szacunku dla samego siebie
i samorealizacji.

Rys.2: Teoria Alderfera a hierarchia potrzeb Maslowa
Źródło: Opracowanie własne na podstawie literatury przedmiotu

Teoria ERG sugeruje, że ludzkie działanie może być wywołane jednocześnie przez kilka kategorii potrzeb (np. ludzie mogą być jednocześnie motywowani pragnieniem pieniędzy, przyjaźni i możliwości nabycia nowych umiejętności; egzystencji- związku – wzrostu). Wg tej teorii, jeżeli dana potrzeba nie zostanie zaspokojona, to jednostka będzie odczuwała lustrację, zejdzie na niższy poziom Alderfera ponownie zacznie szukać sposobu zaspokojenia potrzeby niższego rzędu.

Rys.3: Motywacja wg Alderfera
Źródło: Opracowanie własne na podstawie literatury przedmiotu.

Według Alderfera motywacja jest funkcją intensywności potrzeby. Stopień jej zaspokojenia zależy od tego, jak intensywna jest to potrzeba, a to z kolei wpływa na motywację. Z kolei z emotywacją u Alderfera mamy do czynienia w momencie, kiedy człowiek nie może zaspokoić danej potrzeby i w wyniku niezadowolenia przenosi swoje pragnienia na inną kategorię potrzeb.

Literatura:
1. Internetowe zasoby miesięcznika „Płaca”, http://www.placa.pl/motyw6.html
2. L. Armstrong, Zarządzanie zasobami ludzkimi, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2002

[1] Por. z [1]
[2] Por. z [2]